http://اولین%20وب%20سایت%20خرید%20و%20فروش%20کالا%20و%20تجهیزات%20نو%20و%20دست%20دوم%20پزشکی%20در%20ایران

امروزه رشد روز افزون فن آوری در تجهیزات پزشکی، گسترش استفاده از سیستم های دیجیتالی و ابزارهای دقیق و مکانیزه شدن واحد های درمانی و پزشکی، اعمال کنترل و مراقبت پیوسته بر سیستم های برق در این مراکز رابه یک الزام تبدیل کرده است. این ضرورت مدیریتی برای حفظ سرمایه، انجام مطمئن عملیات تشخیص و درمان و دستیابی به بهره وری مطلوب است.

در گذشته نه چندان دور بیشتر تجهیزات پزشکی فاقد سیستم های الکترونیکی و دیجیتالی بودند، ولی در حال حاضر تقریباً تمام تجهیزات پزشکی علاوه بر قسمتهای مکانیکی، پنوماتیکی، هیدرولیکی، الکتریکی و … حتماً دارای قسمت های الکترونیکی، حداقل در خروجی (صفحه نمایش و …) یا ورودی ( سوئیچینگ پاورهای تغذیه دستگاه و … ) است. به عنوان مثال یک ونتیلاتور جزو دستگاه های مکانیکی و الکترومکانیکی با تجهیزات پنوماتیکی طبقه بندی می شد ولی در حال حاضر جزو دستگاه های فول الکترونیک، تمام دیجیتال، تمام پنوماتیک و … قرار دارد که با این وضعیت کوچکترین خطایی در سیستم های الکترونیکی و دیجیتالی، امکان هرگونه استفاده درست از امکانات آن را غیر ممکن می سازد.

بنابراین توجه به این نکته که هزینه های ثابت و جاری مربوط به تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی پیشرفته پزشکی، سهم رو به افزایشی از منابع مالی واحدهای تشخیصی،بهداشتی و درمانی را به خود اختصاص می دهد، شناخت و مقابله با عوامل کاهش بازدهی، کاهش عمر مفید، افزایش خطاها و هزینه های تعمیر و نگهداری تجهیزات پزشکی، از درجه اهمیت بالایی برخوردار است.

مشکلات موجود در سیستم های برق علاوه بر این که در عملکرد، دقت، کارآیی و عمر مفید تجهیزات تأثیر نامطلوبی برجای می گذارد، باعث تحمیل هزینه های گزاف دیگری از جمله هزینه تعمیرات اتفاقی، هزینه های مرتبط با زمان خواب تجهیزات و خسارات ناشی از لغو گارانتی خواهد شد.

خصوصیات برق سالم

برق سالم مجاز برای استفاده در مصارف حساس باید دارای سه خصوصیت زیر باشد:

-(Clean) ولتاژ سالم و تمیز

-(Stable) ولتاژ تثبیت شده

-(Continuous) ولتاژ پایدار و پیوسته

با توجه به خصوصیات طبیعى شبکه برق سراسری کشور در خصوص تأمین برق، امکان بهره برداری از برق مناسب برای کلیه تجهیزات الکتریکی در تمام زمان هایی که نیاز آن وجود دارد، از طریق برق شهر میسر نیست. لذا مصرف کننده ها با توجه به اهمیت کاربری هرکدام از تجهیزات الکتریکی مورد استفاده، باید یکی از تجهیزات پشتیبان برق از جمله دیزل ژنراتور، استابلایزر ولتاژ ویا ترانس ایزوله را استفاده کنند.

با توجه به اینکه تأمین یک حاشیه ایمن عملیاتی مستلزم پیش نیازهایی است که در حیطه وظائف مسئولان تجهیزات پزشکی مرکز درمانی نیست، موارد زیر به عنوان پیش فر ضهای انجام شده توسط سایر واحد های مرتبطِ مرکز درمانی (مدیریت، تأسیسات و . . ) در نظر گرفته می شود:

-توان کافی: تأمین یک انشعاب اصلی دارای مجموع قدرت یا آمپر لازم برای مصارف مراکز درمانی با در نظرگرفتن حداقل ۲۰ ٪ ضریب اطمینان.

-تابلو برق استاندارد: استقرار تابلوهای برق اصلی و فرعی با کلیه ملزومات، شامل کلیدهای قدرت اصلی و فرعی، نشانگرهای جریان و ولتاژ، شینه های مناسب با جریان مصرفی، عایق بندی مناسب، ارت و نول استاندارد، سیم بندی و کابل کشی استاندارد، تفکیک مصارف تابلوهای فرعی و بخش ها با استفاده از کلیدها و فیوزهای متناسب با مصرف، ایزولاسیون و تهویه متناسب، کانال های استاندارد برای انتقال سیم و کابل، نقشه و پلاک و علائم مناسب، امکان دسترسی و توسعه آتی.

-تابلوی خازن برای اصلاح ضریب قدرت: اسقرار تابلوی بانک خازنی متناسب با مصرف ( با توجه به عوارض منفی وجود بار راکتیودر شبکه برق کشوری از جمله (Reactive) بالا رفتن جریان، کاهش ولتاژ، افزایش تلفات مسی و عوارض اقتصادی و همچنین افزایش هزینه برق مصرفی برای مصرف کننده، لزوم طراحی ونصب تابلوی بانک خازنی متناسب با مصرف بسیار اهمیت دارد).

-چاه ارت مناسب: وجود چاه یا چاه های ارت مناسب و ارت کشی برای کلیه تجهیزات به صورت استاندارد (به دلیل مسایل ایمنی فنی و حفاظت های لازم حیاتی برای بیماران و پرسنل مراکز درمانی و لزوم حذف نویزهای ناخواسته، ایجاد ارت مناسب جزو ضروریات کلیه مراکز درمانی و تشخیصی است که توضیحات آن در ادامه آمده است

-توزیع مطلوب: تأمین برق مناسب، در پای کار (محل مصرف) با استفاده از شبکه توزیع استاندارد شامل سیم کشی و کابل بندی و اتصالات مناسب (سیم کشی مراکز درمانی از نوع ۵ سیمه شامل ارت، نول و فازهای R ،TوS است که نول و ارت بر خلاف مراکز صنعتی  در هیچ جایی از تابلوهای اصلی و فرعی به هم اتصال داده نشده اند).

الزامات برقى بیمارستان و مراکز درمانى  به شرح زیرند :

-اتصال زمین (ارت)

-برق اضطراری (دیزل ژنراتور)

-برق سالم (استابلایزر)

-(UPS) برق پشتیبان

-ایزولاسیون (ترانس ایزوله)

اتصال زمین (ارت)

وجود ارت در مراکز درمانى جزو الزامات اساسى است. استانداردى که در این خصوص وجود دارد به دلیل تماس و ارتباط الکتریکى تجهیزات پزشکى با بدن بیماران کاملاً با استاندارد مراکز صنعتى تفاوت دارد. وجود ارت مناسب و اتصال به زمین بدنه تجهیزات در مراکز درمانى علاوه بر حفاظت الکتریکى پرسنل و بیماران و مراجعان در مقابل جریان هاى نشتى، پارازیت ها و نویزهاى ناشى از خود بیمار، تخت ها و تجهیزات اطراف بیمار را نیز که از طریق امواج الکترومغناطیسى موجود در فضا (موبایل ، تلوزیون و ..) القاء مى شوند،ازبین مى برد.

در شکل زیر دو نمونه از چاه ارت نشان داده شده است.

الزامات مربوط به ارت با توجه به مقاومت مخصوص زمین، عمق چاه از حداقل ۲ متر تا ۸ متر و قطرآن حدود ۸۰ سانتیمتر یا کمتر می تواند باشد. در زمین هایی که با توجه به نوع خاک دارای مقاومت مخصوص کمتری است مانند خاک های کشاورزی و رسی، عمق مورد نیاز برای حفاری کمتر بوده و در زمین های شنی و سنگلاخی که دارای مقاومت مخصوص بالاتری است نیاز به حفر چاه با عمق بیشتر است.برای اندازه گیری مقاومت مخصوص خاک از دستگاه های خاص استفاده می شود. در صورتی که تا عمق ۲-۴ به رطوبت نرسیدیم و احتمال بدهیم در عمق بیشتر از ۶ متر به رطوبت نخواهیم رسید نیازی نیست چاه را بیشتر از ۶ متر حفر کنیم.

محدوده مقاومت مخصوص چند نوع خاک در جدول زیر نوشته شده است.

نکات مهم در مورد چاه ارت

-کلیه بخش های درمانی، تشخیصی و کلیه قسمت هایی که دارای تجهیزات پزشکی هستند، باید مجهز به سیستم ارت باشند.

-تعداد چاه ارت می بایست متناسب با حجم تجهیزات مرکز درمانی (میزان آمپر مصرفی) باشد.

-دستگاه های پرمصرف مانند آنژیوگرافی بایستی دارای چاه ارت مستقل در نزدیکی تابلوی اصلی توزیع برق خودش باشد.

-چاه ارت را باید در جاهایی که پایین ترین سطح را داشته و احتمال دسترسی به رطوبت حتی الامکان در عمق کمتری وجود داشته باشد حفر کرد.

-محل چاه ارت اصلی مرکز بایستی در نزدیکی محل تابلوی اصلی توزیع برق آن باشد.

-نباید چاه ارت با چاه نول ( چاه ویژه نول ) یکی باشند و بایستی به صورت مستقل طراحی و ساخته شوند

-مراکزی که دارای انشعاب ۲۰ کیلو ولت و پست برق اند دارای چاه نول نیز هستند.

-نباید در تابلوی برق بیمارستان، سیم نول و ارت به هم متصل شوند. این موضوع غیر استاندارد است و در صورت وجود بایستی اصلاح شود.

-محل اتصالات سیم ارت باید به روشی، هر چند وقت یکبار بازدید و مقاومت سیم زمین اندازه گیری شود.

-بدنه فلزى کلیه تجهیزات اعم از الکتریکى یا غیر الکتریکى که فاقد دو شاخه ار ت یا به طور کلى فاقد ارت است، باید به طریق مناسب به سیم ارت متصل شود. مخصوصاً در اتاق هاى عمل و بخش هایى که داراى سیستم هاى صوتى و تصویرى (اکو ، مانیتور و … ) هستند، رعایت این نکته ضرورى است.

تولید برق در سراسر جهان غالباً توسط نیروهای مکانیکی ای که باعث گردش ژنراتور مولد برق باشند صورت می گیرد. این انرژی ها در نیروگاه های حرارتی، حرارتی سیکل ترکیبی، گازی، هسته ای ، آبی، بادی، زباله سوز و غیره تبدیل به نیرو برای ایجاد گردش در ژنراتور می شوند. ژنراتور تمام نیروگاه های ذکر شده از نوع سه فاز است که با شبکه سراسری برق سنکرون است. ولتاژ خروجی ژنراتورهای نیروگاهی بین ۶ تا ۱۱ کیلو ولت بین هر دو فاز بوده و سه فاز T , S , R  از آن خارج  می شود. در خروجی توسط چندین مرحله پست فشار قوی از ترانس های مثلث به مثلث استفاده می شود، تا به ۴۰۰ کیلو ولت (ولتاژ انتقال شبکه سراسری برق) افزایش یافته و سپس در نزدیکی شهرها یا کارخانجات طی چندین مرحله تا ۶۳ کیلو ولت و در داخل شهرها به ۲۰ کیلو ولت کاهش مى یابد. در تمام این مراحل انتقال، فقط سه سیم انتقال می یابد که همان سه فاز هستند و سیم نول اصلاً وجود ندارد.
این ولتاژ سپس توسط کابل های ۲۰ کیلو ولت یا تیر های سیمانی خطوط انتقال شهری به پست های تبدیل انتقال داده شده و در آنجا به ۳۸۰ ولت یا ۴۰۰ ولت بین هر دو فاز کاهش می یابد. باید افزود که ثانویه این ترانس ها( ۴۰۰v/20KV) بر خلاف سایر ترانس ها در شبکه توزیع برق، از نوع ستاره است و سر وسط ستاره از طریق چاه نول ایجاد شده در پست برق زمین می شود و سیم نول را ایجاد می کند.
مصر ف کننده های خانگی و کوچک از حالت تکفاز (یکی از فازها و نول) استفاده می کنند که ولتاژ بین هر فاز تا فاز بعدی ۴۰۰ ولت و ولتاژ بین هر فاز تا نول ۲۳۰ ولت (یا طبق استاندارد کشورمان ۲۲۰ ولت) خواهد بود. سیم نول از طریق چاهی که دقیقاً مشابه چاه ارت است زمین می شود. ولی از محل پست تا محل مصرف کننده، با حرکت از بالای تیرهای سیمانی یا داخل کابل ها کلیه امواج الکترومغناطیسی ناشی از فرستنده های رادیویی، تلویزیونی، بی سیم، موبایل و . . . را جذب می کند و تبدیل به سیمی مملو از انواع نویزها می شود و هر چند از نظر حفاظتی در مقابل ولتاژهای زیاد ممکن است قابل قبول باشد ولی برای زمین کردن نویزهای ناشی از امواج الکترومغناطیسی که روی بدنه تجهیزات یا بدن بیمار ایجاد شده است به هیچ عنوان کارایی ندارد و حتی اتصال آن به دستگاه ها مقدار بیشتری پارازیت را وارد دستگاه میکند.
از آنجا که سیم نول مملو از انواع امواج الکترومغناطیسی و پارازیت ها است به منظور جلوگیری از وارد شدن نویز به دستگاه ها و سیستم های پزشکی از طریق سیم نول، طبق استاندارد بایستی سیم نول و ارت از هم جدا باشند.

تست ساده سیم ارت پریزهاى مراکز درمانى

براى تست سیم ارت مى توان از یک لامپ  ۱۵۰W یا  ۲۰۰W ، یک سرپیچ که به آن دو  سیم نیم مترى اتصال دارد، یک ولت متر و یک فازمتر استفاده کرد.
به این صورت که ابتدا با کمک فازمتر، فازِ پریز ارت دار مورد نظر پیدا مى شود و یک سر سیم هاى متصل به سرپیچ لامپ، به فاز و سر  دیگر به نول متصل مى شود. ولت متر هم باید با لامپ موازى باشد. در این حالت لامپ روشن مى شود و ولت متر هم عددى حدود ۲۲۰V را نشان مى دهد. این عدد یادداشت مى شود، در این حالت بدون اینکه سیم فاز خارج شود، فقط سیم نول خارج مى شود، لامپ خاموش می شود و ولت متر عدد صفر را نشان مى دهد.

حالا سیمى که قبلاً داخل نول بود، به زبانه فلزى ارت که روى پریز برق قرار دارد متصل مى شود. در این حالت باید مجدداً لامپ روشن شود و نور آن مشابه حالت اول و ولتاژ نشان داده شده برابر ولتاژ قبلى باشد. یعنى ولتاژ بین فاز و نول در حالت روشن بودن لامپ برابر ولتاژ فاز و ارت در حالت روشن بودن لامپ باشد.
این تست باید براى تک تک پریزها به صورت دوره اى انجام شود. وجود خطا در این تست نشانه وجود اشکال در سیم ارت یا وجود مقاومت در آن است که در هر صورت باید براى اصلاح آن اقدامات لازم صورت پذیرد.

به طور کلى مى توان گفت در سیستم اتصال زمین تاسیسات برق بیمارستان، علاوه بر این که عملکرد درست تاسیسات الکتریکى و حفاظت در برابر اتصال اتفاقى برق بر روى بدنه فلزى دستگاه ها و وسایل برقى بر اثر بروز اشکالات فنى مطرح است، نشت جریان برق از تجهیزات و لوازم برقى سالم که در مجاورت بیماران ، مورد استفاده قرار مى گیرد نیز ممکن است براى بیمار مخاطره آمیز باشد. به همین دلیل به منظور حفاظت از افراد در برابر شوک حاصله از این نوع جریان ها، باید یک سیستم اتصال زمین قابل اطمینان پیش بینى شود و بدنه فلزى کلیه وسایل و دستگاه هاى برقى ثابت و سیار به آن متصل شود.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موبایلتو شارژ کن